KSEEB Solutions for Class 9 Sanskrit पूरकपाठाः Chapter 1 गतानुगतिको लोकः

Students can Download Sanskrit Lesson 1 गतानुगतिको लोकः Questions and Answers, Summary, Notes Pdf, Activity, KSEEB Solutions for Class 9 Sanskrit helps you to revise the complete Karnataka State Board Syllabus and score more marks in your examinations.

Karnataka State Syllabus Class 9 Sanskrit पूरकपाठाः Chapter 1 गतानुगतिको लोकः

गतानुगतिको लोकः Questions and Answers, Summary, Notes

I. दशवाक्यैः संस्कृतभाषया कर्नाटकभाषया आङ्ग्लभाषायां वा उत्तरं लिखत ।

प्रश्न 1.
कृपणस्य धनं कथं नष्टम् अभवत् ?
उत्तरम्
KSEEB Solutions for Class 9 Sanskrit पूरकपाठाः Chapter 1 गतानुगतिको लोकः

KSEEB Solutions for Class 9 Sanskrit पूरकपाठाः Chapter 2 वृद्धाया देशप्रेम

Students can Download Sanskrit Lesson 2 वृद्धाया देशप्रेम Questions and Answers, Summary, Notes Pdf, Activity, KSEEB Solutions for Class 9 Sanskrit helps you to revise the complete Karnataka State Board Syllabus and score more marks in your examinations.

Karnataka State Syllabus Class 9 Sanskrit पूरकपाठाः Chapter 2 वृद्धाया देशप्रेम

वृद्धाया देशप्रेम Questions and Answers, Summary, Notes

I. दशवाक्यैः संस्कृतभाषया कर्नाटकभाषया आङ्ग्लभाषायां वा उत्तरं लिखत ।

प्रश्न 1.
वृद्धायाः देशप्रेम विषये लिखत ।
उत्तरम्
KSEEB Solutions for Class 9 Sanskrit पूरकपाठाः Chapter 2 वृद्धाया देशप्रेम 1
KSEEB Solutions for Class 9 Sanskrit पूरकपाठाः Chapter 2 वृद्धाया देशप्रेम 2

KSEEB Solutions for Class 9 Sanskrit पूरकपाठाः Chapter 3 धर्मो रक्षति रक्षितः

Students can Download Sanskrit Lesson 3 धर्मो रक्षति रक्षितः Questions and Answers, Summary, Notes Pdf, Activity, KSEEB Solutions for Class 9 Sanskrit helps you to revise the complete Karnataka State Board Syllabus and score more marks in your examinations.

Karnataka State Syllabus Class 9 Sanskrit पूरकपाठाः Chapter 3 धर्मो रक्षति रक्षितः

धर्मो रक्षति रक्षितः Questions and Answers, Summary, Notes

I. दशवाक्यैः संस्कृतभाषया कर्नाटकभाषया आङ्ग्लभाषायां वा उत्तरं लिखत ।

प्रश्न 1.
यक्षधर्मराजयोः सम्भाषणसारं सङ्गृह्य लिखत ।
उत्तरम्
KSEEB Solutions for Class 9 Sanskrit पूरकपाठाः Chapter 3 धर्मो रक्षति रक्षितः 1
KSEEB Solutions for Class 9 Sanskrit पूरकपाठाः Chapter 3 धर्मो रक्षति रक्षितः 2
KSEEB Solutions for Class 9 Sanskrit पूरकपाठाः Chapter 3 धर्मो रक्षति रक्षितः 3

KSEEB Solutions for Class 9 Sanskrit नंदिनी Chapter 23 अनुवादाः

Students can Download Sanskrit Lesson 23 अनुवादाः Questions and Answers, Summary, Notes Pdf, Activity, KSEEB Solutions for Class 9 Sanskrit helps you to revise the complete Karnataka State Board Syllabus and score more marks in your examinations.

Karnataka State Syllabus Class 9 Sanskrit नंदिनी Chapter 23 अनुवादाः

पीठिका
जगति अनेकाः भाषाः सन्ति । न हि सर्वे सर्वाः भाषाः जानन्ति । अत: कयाचित् भाषया प्रतिपादितम् अर्थं सर्वेऽपि ज्ञातुं न शक्नुवन्ति । अस्यां स्थितौ भाषान्तरेण तस्यार्थस्य प्रतिपादनम् अपरिहार्य भवति । इदम् अनुसृत्य वदनं भवतीति “अनुवादः” इत्युच्यते ।

There are plenty of languages in the world. Nobody knows all the languages of the world. So ‘Translation’ is the writing or saying from one language to other. Every language has its own speciality and dignity as well. Keeping this in mind, if the translation is done then it would be good, otherwise, it would be just a change of languages.

KSEEB Solutions for Class 9 Sanskrit नंदिनी Chapter 23 अनुवादाः 5

मातृभाषायाम् अनुवादं कृत्वा लिखत ।

1. नीलमेधः आकाशे सञ्चरति । मेघात् वृष्टिः भवति । वृष्ट्या सस्यानि वर्धन्ते । पशवः सस्यानि भक्षयित्वा जीवन्ति ।

KSEEB Solutions for Class 9 Sanskrit नंदिनी Chapter 23 अनुवादाः

2. युष्माभिः सम्यक् अभ्यासः करणीयः । गुरोः मार्गदर्शनम् अनुसरत । श्वः शालायां परीक्षा प्रचलिष्यति । सम्यक् लिखित्वा उत्तीर्णाः भवतः । उद्योगिनं पुरुषसिहंम् उपैति लक्ष्मीः ।

3. कृषीवलाः क्षेत्रे परिश्रमेण कृषिकार्य कुर्वन्ति । तेषां गृहेषु कुककुटाः, सारमेयाः, गावः च भवन्ति । शुनकः गृहं क्षेत्रं च चोरेभ्यः रक्षति । थेनुः मथुरं दुग्धं ददाति ।

4. आगामिवासरे सुधांशुः वैद्यकीयक्षेत्रे उन्नतध्ययनार्थं विदेशं प्रति ‘गमिष्यति। तत्र वर्षत्रयं सम्यगधीत्य पुनरागमिष्यति । प्रतिप्रामं गत्वा आतीन् सेविष्यते । यतः सेवा हि परमो धर्मः ।

5. नगरेषु इदानीं परिसलमालिन्यम् अधिकमस्ति । तस्मात् जनाः रुगणाः भवन्ति । उत्तमस्वास्थ्यं प्राप्तुं प्रत्यहं योगाभ्यास: करणीयः । सर्वे भवन्तु सुखिनः ।

6. प्राणिषु मानवः श्रेष्ठः । न तत्र कारणं शक्तिः आकाशे वा । किन्तु असदृशी बुद्धि विवेकः च । तथापि लोकेऽस्मिन् एकैकस्मात्, प्राणिनः वस्तुनः च मानवस्य ज्ञातव्यं किञ्चित् विद्यते ।

KSEEB Solutions for Class 9 Sanskrit नंदिनी Chapter 23 अनुवादाः

7. कुलक्षेत्रे सर्वे पाण्डवाः कौरवाः च युद्धाय सन्नद्धाः आसन् । अर्जुनः एकः महावीरः । तस्य सारथिः श्रीकृष्णः । उभयोः पक्षयोः सर्वे युद्धसन्नद्धाः अभवन् ।

8. इन्दुः रात्रौ उदयते । इन्दोः प्रकाशः चन्द्रिका । चन्द्रिकायाः .. ज्योत्स्ना कौमुदीनि अपरे नाम्नी । सा शीतला आह्लादकरी च वर्तते ।

1. Blue (black) clouds are moving in the sky. Rain will be showering down from the clouds. Plants will grow from the rain. Living beings will lead their life by consuming plants.

2. You should practice well. Follow the guidelines of the teacher. The exam will be conducted tomorrow at school. Write correctly and pass in the exam. The money will attain only by those who work hard.

3. Farmers work hard in their fields. Hens, dogs and cows are in their houses. The dog will protect the field and the house from the thieves. The cow gives milk.

KSEEB Solutions for Class 9 Sanskrit नंदिनी Chapter 23 अनुवादाः

4. Sudhanshu will go to foreign next week for higher study in the field of medicine. He will be there for three years and he will return after his studies. Then he will go to every village to serve the people. Because service is the excellent Dharma.

5. Environmental pollution is very high in the cities. So people were affected by so many diseases. One should practice Yoga every day to gain good health. Let everyone be glad and happy.

6. A human being is excellent among all the living beings not only for his strength and personality. Because of his intelligence and quickness of understanding. Even though so many things to learn by every animal and the things.

7. All the Pandavas and Kauravas were ready to fight in the battlefield of Kurukshetra. Arjuna was a great warrior. Sri Krishna was his charioteer. All are ready to fight on both sides.

8. Moon will shine in the night. His light is called Chandrika (moonlight). Jyotsna and Kaumudi were the other names for the moonlight. Moonlight is very pleasant and cool.

KSEEB Solutions for Class 9 Sanskrit नंदिनी Chapter 23 अनुवादाः 1
KSEEB Solutions for Class 9 Sanskrit नंदिनी Chapter 23 अनुवादाः 2

संस्कृत भाषायाम् अनुवादं कृत्वा लिखत ।

KSEEB Solutions for Class 9 Sanskrit नंदिनी Chapter 23 अनुवादाः 3
KSEEB Solutions for Class 9 Sanskrit नंदिनी Chapter 23 अनुवादाः 4

1. छात्राः प्रतिदिनः शालां गच्छन्ति । शालायाम् अध्यापकाः पाठान् पाठयन्ति । छात्रा: गुरोः मार्गदर्शनम् अनुसरन्ति । जीवने सफलतां विन्दन्ति ।

KSEEB Solutions for Class 9 Sanskrit नंदिनी Chapter 23 अनुवादाः

2. इदं सुन्दरं लालबाग उद्यानम् अस्ति । एतत् क्रि.श. १८ तमे शतमाने निर्माणम् अभवत् । प्रातः तथा सायङ्काले नगरवासिनः अत्र सञ्चरन्ति । विश्रान्तिम् आरोग्यम् आनन्दं विन्दति ।

3. पुरा दरिद्रो मूर्खश्च कमलाकरो नाम बालकः आसीत् । सर्वे तां दृष्ट्वा अपहास्यं कुर्वन्ति स्म । अनेन अवमानितः सः कार्शी गत्वा, सम्यक् पठित्वा महाज्ञानी अभवत् । अतः प्रयत्नेन असाध्यः किमपि नास्ति ।

4. प्रियः छात्राः, अनुदिनं सम्यक् पठत, कालहरणं मा कुरुत । गतो कालः न पुनरायाति । सुखार्थी विद्यां त्यजेत् । विद्यार्थी सुखं त्यजेत् ।

5. भारतं विशालं देशः । अत्र विविध धर्मायाणां सर्वे मतस्थाणाम् असङ्ख्य पुण्यक्षेत्राणां दर्शनं मानसिक तथा आध्यात्मिक तृप्ति जनयति । तत्रत्यः प्रकृति सौन्दर्यं चित्तम् आकर्षयति ।

KSEEB Solutions for Class 9 Sanskrit नंदिनी Chapter 23 अनुवादाः

6. सुभाषितं नाम सुवचनम् । संस्कृतभाषायां मनोहराणि सुभाषितानि सन्ति । इमानि नीतिं बोधयन्ति । तत्वं लोकव्यवहारं च बोधयन्ति ।

7. ग्रामात् बहिः सुन्दरं सरोवरम् अस्ति । सरोवरे कमलानि विकसन्ति । कासारे मीनाः वसन्ति । जलं विना मीनाः न जीवन्ति । सरोवरस्य जलं मधुरम् अस्ति।

8. एषः अस्माकं ग्रामस्य देवालयः । अस्य पुरुतः सरोवर: पृष्ठभागे उपवनम् अपि वर्तते । अस्य दक्षिणपार्श्वे आपणं वामपार्वे क्रीडाङ्गणं (अस्ति)।

KSEEB Solutions for Class 9 Sanskrit नंदिनी Chapter 22 प्रबन्धाः

Students can Download Sanskrit Lesson 22 प्रबन्धाः Questions and Answers, Summary, Notes Pdf, Activity, KSEEB Solutions for Class 9 Sanskrit helps you to revise the complete Karnataka State Board Syllabus and score more marks in your examinations.

Karnataka State Syllabus Class 9 Sanskrit नंदिनी Chapter 22 प्रबन्धाः

पीठिका
प्रकृष्टो बन्धः प्रबन्धः इत्युच्यते । निबन्धः इति अस्य नामान्तरम् । नातिविस्तृतः नातिसंक्षिप्तरूपो प्रबन्धः लघुप्रबन्धः इति कथ्यते । प्रबन्धे सरलंनि वाक्यानि अपेक्षितानि । मुख्यतया प्रबन्धाः वर्णनात्मकाः, विचारात्मका:, आख्यानात्मका:, व्याख्यानात्मका:, चेति चतुर्धा विभक्ताः । आभाणकादिभिः प्रबन्धाः आकर्षकाः भवन्ति । एतान् सर्वान् अंशान् मनसि निधाय छात्रैः प्रबन्धाः रचनीयाः ।

प्रबन्धे प्रस्तावना, विषयनिरूपणम्, उपसंहारश्चेति निरूपणक्रमः, अपेक्षितः । प्रस्तावनायां प्रबन्धविषयस्य उपक्रमः, विषयनिरूपणभागे विषयस्य विस्तारः, उपसंहारभागे प्रबन्धविषयस्य सारांशः च भवेत्, प्रबन्धे वाक्यानां ‘परस्परसम्बन्धः आवश्यकः । उदाहरणार्थम् अत्र केलव प्रबन्धाः प्रदत्ताः ।

KSEEB Solutions for Class 9 Sanskrit नंदिनी Chapter 22 प्रबन्धाः

An essay is a piece of prose writing that gives a complete and clean picture of a particular subject. It will be divided into paragraphs. In each paragraph a particular aspect of the subject is dealt with. An essay include with an introduction, presentation of the subject and the conclusion.

KSEEB Solutions for Class 9 Sanskrit नंदिनी Chapter 22 प्रबन्धाः

स्वातन्त्र्योत्सवः

भारतीयाः वयमिदानीम् स्वतन्त्रभारते निवासामः । क्रि. श. १९४७ तमे वर्षे अगस्टामासस्य पञ्चदशादिनाङ्के अस्माकं राष्ट्र भारत स्वतन्त्रम् अभवत् । तत् पूर्वम् आङ्ग्लाः द्विशतं वर्षाणि यावत् अस्माकं देशस्य प्रशासनं कृतवन्तः । भारतीयेभ्यः असहनीयं कष्टं दत्तवन्तः । अतः भारतीयाः तेषां विरुद्धम् आन्दोलनमेव कृतवन्तः ।

तस्य परिणामात् भारतीयाः आङ्ग्लशासनात् विमुक्ताः अभवन् । अस्य स्वातन्त्र्यदिनस्य स्मरणार्थं वयं प्रतिवर्षम् उत्सम् आचरामः । देशे सर्वत्र सर्वकारियकार्यालयेषु, शालासु, सार्वजनिकाः च वैभवेन उत्सवमिमम् आचरन्ति । स्वातन्त्र्यसङ्ग्रामे ये देशभक्ताः प्राणर्पणं कृतवन्तः, ये च क्लेशं प्राप्तवन्तः तेषां स्मरणं स्तुतिं च कुर्वन्ति । विविधकार्यक्रमान् आयोजयन्ति । स्वातन्त्र्यवीराणां देशभक्तानां च सन्देशान् पुनः स्मरन्ति ।

KSEEB Solutions for Class 9 Sanskrit नंदिनी Chapter 22 प्रबन्धाः

अस्मिन् दिने राष्ट्रध्वजस्य राष्ट्रगीतस्य च गौरवं समर्पयन्ति । स्वातंत्र्यवीराणां साहसं सम्पर्कमाध्यमेषु प्रसारयन्ति । इदानीं स्वतन्त्रभारषतस्य प्रगतिः अस्माभिः करणीया । कीर्तिः प्रसारणीया । तदैव अस्माकं जीवनं धन्यं भविष्यति । वन्दे भारतमातरम् ।

दूरदर्शनम्

प्रपञ्चे नैके सम्पर्कमाध्यमाः वर्तन्ते । आकाशवाणी, दूरदर्शनम्, वार्तापत्रिका, दूरवाणी, अन्तर्जालम् इत्यादयः. प्रमुखाः. सम्पर्कमाध्यमाः सन्ति । एतेषु दूरदर्शनस्य महत्वं स्थानमस्ति । दूरदर्शनस्य संशोधकः जे.एल, बयाई महोदयः । दूरदर्शने दर्शनं श्रवणञ्च समकालमेव भवति । तस्मात् अद्यत्वे दूरदर्शनं बहुजनप्रियं प्रधानं च सम्पर्कसाधनमभवत् ।

दूरदर्शनद्वारा गृहे एव उपविश्य राज्यस्य राष्ट्रस्य विश्वस्य च विषयाः द्रष्टं श्रोतुं च शक्यन्ते । विविधभाषासु सर्वकारीयवाहिन्यः च भवन्ति । कर्णाटकभाषायां चन्दन, उदय-ईटीवि-कस्तूरी-इत्याद्याः वाहित्यः प्रसिद्धाः एव । ताः बाहिन्यः जनाकर्षाणार्थं विविधकार्यक्रमान् विशेषरूपेण प्रसारयन्ति । केचन धारावाहीरूपेण प्रसार्यमाणाः कार्यक्रमाः प्रतिनित्यं वीक्षकान् आकर्षयन्ति । दूरतर्शने चलचित्रम्, सन्दर्शनम्, प्रतिभाप्रदर्शनकार्यक्रमाः, सामाजिककार्यक्रमाः. अपि प्रसार्यन्ते । एवमनेन न केवलं मनोरञ्जनम् अपि तु बुद्धिविकासमपि भवति ।

KSEEB Solutions for Class 9 Sanskrit नंदिनी Chapter 22 प्रबन्धाः

दूरदशीने प्रसार्थभाणाः केत्वन कार्यक्रमाः छात्राणां युवकानां च मनसि दृश्यरिगामं जनयन्ति । निरन्तरं दूरदर्शनवीक्षणेन आलस्यं नेत्रदोषादिकं च भवितुमर्हति । तस्मात् लाभालाभौ विज्ञाय दूरदर्शनस्य उपयोगः कर्तव्यः ।

गणराज्योत्सवः

भारतीयाः प्रतिवर्ष बहून् उत्सवान् आचरन्ति । तत्र केचन उत्सवाः धार्मिकाः अन्ये केत्वन राष्ट्रियाह । राष्ट्रियोत्सवेषु गणराज्योत्सवोऽपि अन्यतयः । जनवरिमासस्य षड्विंशतितमे दिनाङ्के प्रतिवर्ष रााज्योत्सवः आचर्यते ।

अस्माकं राष्ट्र पूर्वं पराधीनम् आसीत् । आङ्ग्लाः भारतीयेभ्यः असहनीयं कष्टं यच्छन्ति स्म । तस्मात् भारतीयः तेषां विरुद्धम् आन्दोलनं कृतवन्तः। तस्य परिगामात् क्रि.श. १९४७ तमे वर्षे अगस्ट् मासस्य पञ्चदशदिनाङ्के भारतं स्वतन्त्रमभवत् । स्वतन्त्रभारतस्य नूतनं संविधानं क्रि.श. १९५० तमे वर्षे जनवरिमासस्य २६ दिनाङ्के अनुष्ठितमभवत् । क्रि.श. १९३० तमे वर्षे जनवरि, मासस्य २६ दिनाङ्के लाहोरनगरे एकमधिवेशनमभवत् । तत्र देशं परकीयेभ्यः विमोचयितुं प्रतिज्ञा कृता आसीत् । तद्दिनं “स्वाधीनतादिवसः” इति प्रतिवर्षम् अचर्यते स्म । स्वातन्त्र्यानन्ताम् अस्मिन् दिने एव नूतनसंविधानं स्वीकृतम् । डा । अम्बेडकरमहोदयः संविधानरचनासमितेः अध्यक्षः आसीत् ।

KSEEB Solutions for Class 9 Sanskrit नंदिनी Chapter 22 प्रबन्धाः

गणराज्योत्सवदिने सर्वत्र देशे राष्ट्रध्वजारोहणं कृत्वा ध्ववन्दनं कुर्वन्ति । प्रतिराज्यं राजधान्याम् अन्यत्र च पथसञ्चलनम् आकर्षकरूपेण प्रचलति । विभिन्नक्षेत्रेषु विशिष्टसेवां कृतवट्भ्यः गण्येभ्यः प्रशस्तिः प्रदीयते ।

जनसङ्ख्यास्फोट:

अल्पकाले एव जनानम् अनियमिता वृद्धिरेव जनसङ्ख्यास्फोटः इत्युच्यते ।

कारणानि – एकविंशतिशतकेऽस्मिन् अपि बहुत्र दृश्यते बाल्यविवाहः । वैद्यकीयविज्ञानस्य प्रगत्या मरणप्रमाणां न्यूनं जातम् । अज्ञानेन अन्धः श्रद्धया च नैके जनाः सन्ताननियन्त्रणं च जानन्ति नाङ्गीकुर्वन्ति च । इतरेनेशेभ्यः आगतानाम् असङ्ख्याकानाम निराश्रितानां कृते आश्रयं दत्तं भारतेन । जनसङ्ख्यानियन्त्रणे अनासक्तिः दृश्यन्ते केषुचित् जनेषु ।

KSEEB Solutions for Class 9 Sanskrit नंदिनी Chapter 22 प्रबन्धाः

परिणामाः – देशस्य प्रगतये निर्मिताः समस्तयोजनाः विफलाः भवन्ति । जीवनावश्यकवस्तूनाम् अभाव न्यूनता वा भवति । अरण्यानां विनाशः, कृषिभूमिनाशः, परिसरप्रदूक्षणं च प्रवर्धते । वञ्चनं, हननं, भ्रष्टाचारः, इत्यादिसमाजविरोधीनि कार्याणि सम्भवन्ति । बाधन्ते च जनान् निरुद्येगः, निरक्षरता, अनारोग्यं, दारिद्रयम् इत्यादिसमस्याः ।

निवारणोपायाः – जनसङ्ख्यास्फोटस्य दुष्परिणामान् अधिकृत्य सर्वेषां कृते जनसङ्ख्याशिक्षणं प्रदातव्यम् । बाल्यविवाहस्य प्रतिकूलविषये जनजागरणं करणीयम् । कुटुम्बयोजनाशसनम् अशेषभारतीयानाम् अन्वितं भवेत् । प्रसारमाध्यमद्वारा जनसङ्ख्यानियन्त्रणसस्य प्रचारः करणीयः । एवञ्च जनानां मन:परिवर्तनसमर्थाः कार्यक्रमः भवेयुः ।

KSEEB Solutions for Class 9 Karnataka State Syllabus

Expert Teachers at KSEEBSolutions.com has created KSEEB Solutions for Class 9 all subjects Pdf Free Download in English Medium and Kannada Medium of 9th Standard Karnataka Textbook Solutions, Textbook Questions and Answers, Guide, Notes Pdf, Model Question Papers with Answers, Study Material, are part of KSEEB Solutions. Here we have given KTBS Karnataka State Board Syllabus for Class 9 Textbook Solutions based on NCERT Syllabus.

Karnataka State Board Syllabus for Class 9 Textbooks Solutions

KSEEB Solutions for Class 9 Karnataka State Syllabus

KSEEB Solutions for Class 9 Karnataka State Syllabus
KSEEB Solutions for Class 9 Karnataka State Syllabus

We hope the given KSEEB Solutions for Class 9 all subjects Pdf Free Download in English Medium and Kannada Medium of 9th Std Karnataka Textbook Solutions, Textbook Questions and Answers, Guide, Notes Pdf, Model Question Papers with Answers, Study Material will help you. If you have any query regarding KTBS Karnataka State Board Syllabus for Class 9 Textbooks Solutions, drop a comment below and we will get back to you at the earliest.

KSEEB Solutions for Class 9 Sanskrit नंदिनी Chapter 21 पत्रलेखनम्

Students can Download Sanskrit Lesson 21 पत्रलेखनम् Questions and Answers, Summary, Notes Pdf, Activity, KSEEB Solutions for Class 9 Sanskrit helps you to revise the complete Karnataka State Board Syllabus and score more marks in your examinations.

Karnataka State Syllabus Class 9 Sanskrit नंदिनी Chapter 21 पत्रलेखनम्

पीठिका
पत्रलेखनम् तावत् एका कला । व्यवहारसमये इयं कला अतीव प्रमुखा । हस्तेन लिखितः मुद्राणादिना प्रकटीकृतो वा स्वसन्देश एव पत्रम् । प्रायः सर्वत्र पत्रेषु षडवयवाः सन्ति । ते-

  1. शौर्षिका
  2. सम्बोधनम्
  3. विषयः
  4. समाप्तिः
  5. हस्ताङ्कनम्
  6. सङ्केतश्च

KSEEB Solutions for Class 9 Sanskrit नंदिनी Chapter 21 पत्रलेखनम्

Letter writing is an art. It is of the utmost importance in our everyday life. A letter is normally a printed or a written message. A message consists of the ideas and thoughts of its author. A letter usually consists of the following six parts.

  1. The heading
  2. The salutation
  3. The message or the body of the letter
  4. The subscription or courteous leave-taking
  5. The signature
  6. The superscription of address.

KSEEB Solutions for Class 9 Sanskrit नंदिनी Chapter 21 पत्रलेखनम् 3

पितरं प्रति पत्रम् ।

।।श्री।

क्षेमम्

मैसूर
०२-११-२०१३

पूज्यपितृचरणानां सन्निधौ प्रणामाः ।

KSEEB Solutions for Class 9 Sanskrit नंदिनी Chapter 21 पत्रलेखनम्

अहम् अत्र कुशली/ कुशलिनी अस्मि । भवन्तः सर्वेऽपि तत्र कुशलिन: इति मन्ये।
अहं सम्यक् पठन् / पठन्ति अस्मि । आगामिनि मासे हम्पे, विजापुरम् इत्यादिक्षेत्रसन्दर्शनार्थं मम मित्राणि गमिष्यन्ति । अहम् अपि गन्तुम् इच्छामि । एतदर्थं कृपया एकसहस्ररूप्यकाणि प्रेषयन्तु इति सविनयं प्रार्थयामि । प्रवासात् आगमनानन्तरं पत्रं लिखिष्यामि ।
पत्रम् लिखन्तु ।

इति भवदीयः पुत्रः/ भवदीया पुत्री
वेङ्कटकृष्णः / कौसल्या

KSEEB Solutions for Class 9 Sanskrit नंदिनी Chapter 21 पत्रलेखनम् 1

मित्रं प्रति पत्रम् ।

॥श्री।।

मैसूर
०४-११-२०१३

प्रियमित्र / नमस्ते ।

अत्राहं कुशली / कुशलिनी / त्वमपि कुशली / कुशलिनीति भावयामि।
‘अस्माकं शालायाः वार्षिकोत्सव: २०:११:२०१३ दिने पअचलिप्यति । तदा सांस्कृतिककार्यक्रमाः भविष्यन्ति । तस्मिन् कार्यक्रमे अहमपि भागं वहामि । भवान्/ भवती अपि कार्यक्रमार्थम् अवश्यम् आगच्छतु । अन्य: विशेष: नास्ति । पत्रं लिखतु ।

KSEEB Solutions for Class 9 Sanskrit नंदिनी Chapter 21 पत्रलेखनम्

इति भवदीयः प्रियसखः / या प्रियसखी
कनकप्रियः/ कमलवल्ली
KSEEB Solutions for Class 9 Sanskrit नंदिनी Chapter 21 पत्रलेखनम् 2

नगरपालिका प्रति पत्रम् ।

सकाशात्

श्री पद्यनाभः
भासमार्गः
श्रीनिवासपुरम्
सोसले

सविधे,

प्रबन्धप्रमुखः
नगरपालिका कार्यालयः ।
मुख्यमार्गः
सोसले

KSEEB Solutions for Class 9 Sanskrit नंदिनी Chapter 21 पत्रलेखनम्

मान्याः

विषय- स्वच्छतापालनार्थं निवेदनम् ।

सप्ताहद्वयतः अत्र कुजलकुल्यातः बहिः जलं निस्सरति । तेनायं. प्रदेश: दुर्गन्धेन व्याप्तः । मार्गेषु जलप्रवाहकारणात् जनानां गमनागमनमपि कष्टकर सज्जातम् । अतः शीघ्रं समुचितां व्यवस्थां कुर्वन्तु इति सविनयं प्रार्थयामि ।

धन्यवादेन सह,

भवदीयः
पद्मनाभः

दिनाङ्कः – ०५-११-२०१३
स्थलम् – सोसले

KSEEB Solutions for Class 9 Sanskrit नंदिनी Chapter 20 छन्दः

Students can Download Sanskrit Lesson 20 छन्दः Questions and Answers, Summary, Notes Pdf, Activity, KSEEB Solutions for Class 9 Sanskrit helps you to revise the complete Karnataka State Board Syllabus and score more marks in your examinations.

Karnataka State Syllabus Class 9 Sanskrit नंदिनी Chapter 20 छन्दः

पीठिका
श्लोके अक्षराणां पदानां च नियता विन्यासरीतिः छन्दः इति कथ्यते । भगवान् विङ्गलाचार्यः अस्य शास्त्रस्य प्रवर्तकः इति ज्ञायते । छन्दसि भेदद्वयं अस्ति । मात्राच्छन्द्रः अक्षरच्छन्दः इति । यत्र स्वरनियतां मात्राम् अवलम्ब्य श्लोकरचनं भवति, तत्र मात्राच्छन्दः । यत्र नियतानि अक्षराणि अवलम्ब्य श्लोकरचनं भवति, तत्र अक्षरच्छन्दः इति व्यवहियते।

KSEEB Solutions for Class 9 Sanskrit नंदिनी Chapter 20 छन्दः

Prosody is the style of placement of alluring the letters or words in poems. Bhagavan Pingalacharya is the author of this shastram. There are two kinds in prosody. They are मात्राच्छन्दः and अक्षरच्छन्दः.

KSEEB Solutions for Class 9 Sanskrit नंदिनी Chapter 20 छन्दः 1

श्लोकः चतुष्पादात्मकः भवति । प्रत्येकस्मिन् पादे लक्षणमनुसृत्य नियतानि अक्षराणि भवन्ति । एतानि अक्षराणि हस्वदीर्घभेदेन लघु गुरु इति संज्ञां लभन्ते । एकमात्रावध्यक्षरं लघुः । द्विमात्रावध्यक्षरं गुरु । U इति चिन्हें लघुसंकेतः । “_” इति चिन्हं गुरुसङ्केतः । मात्रा नाम हस्वरोच्चारणकालः।
हस्वस्वरः हस्वस्वरयुक्त व्यञ्जनञ्च लघुः । दीर्घस्वरयुक्तव्यञ्जनानि, अनुस्वारयुक्तः, विसर्गसहितः संयुक्ताक्षरस्य पूर्वे स्थिताः. हस्वस्वरोऽपि गुरुः इत्येव गण्यते.

KSEEB Solutions for Class 9 Sanskrit नंदिनी Chapter 20 छन्दः

A verse consists of four lines. There are letters in each line according to the particular meter. These letters are called Laghu and Guru on the basis of short and long vowels. The symbol “U” stands for (short) laghu syllable. The symbol “-” stands for a long vowel or guru syllable. Matra means the time to pronounce a short vowel. One matra or instant is allotted to a short vowel and two matras are allotted to a long vowel. Short vowels should be regarded as laghu and long vowels as a guru. But when a short vowel is followed by an Anuswara (nasal) or Visarga (short of hard breathing) or by a conjunct consonant, it should be regarded as a guru. The last syllable of a line is either Guru or laghu according to the requirement of the meter.

KSEEB Solutions for Class 9 Sanskrit नंदिनी Chapter 20 छन्दः 2
KSEEB Solutions for Class 9 Sanskrit नंदिनी Chapter 20 छन्दः 4
KSEEB Solutions for Class 9 Sanskrit नंदिनी Chapter 20 छन्दः 5

त्रयाणां अक्षराणां समूहः गणः । गळुगुरूणां विविधविन्यासक्रमेण अष्टगणाः भवन्ति । गुरुलघूनां अनुसारेण अष्टगणानां प्रस्तारः अत्र वर्तते ।
In Prosody Gana means the fixed number of syllables or groups of Matras. Aksharagana consists of groups of three syllables each. There are eight Aksharaganas. The names and schemes of these ganas are given here.

KSEEB Solutions for Class 9 Sanskrit नंदिनी Chapter 20 छन्दः 3

The following Sutra helps to find out guru and laghu syllables and Akshara ganas easily.

KSEEB Solutions for Class 9 Sanskrit नंदिनी Chapter 20 छन्दः 6
KSEEB Solutions for Class 9 Sanskrit नंदिनी Chapter 20 छन्दः 7

अनुष्टुप्च्छन्दः
अनुष्टुप्च्छन्दः प्रतिपादम् अष्टाक्षराणि । अत्र चतुर्षु अपि पादेषु पञ्चमं लघु, षष्ठं च गुरु, प्रथम-तृतीयपादयोः सप्तमाक्षरं गुरु, द्वितीय-चतुर्थपादयोः साप्तमाक्षर लघु भवति।

KSEEB Solutions for Class 9 Sanskrit नंदिनी Chapter 20 छन्दः

In this anusthubh metre, the fifth syllable of each line is laghu, the seventh syllable of second and fourth lines are laghu. The sixth syllable of each line is guru. In this metre, there are eight syllables in each line of the verse.

KSEEB Solutions for Class 9 Sanskrit नंदिनी Chapter 20 छन्दः 8

लक्षणम् : स्यादिन्द्रवज्रा यदि तौज गौगः ।
इन्द्रवज्रायां प्रतिपादम् एकादश अक्षराणि । त – त – ज गणाः – गुरुद्वयश्च ।
In this meter, each quarter consists of eleven syllables. This vrutta consisting of ज त ज ganas regularly and ending in two gurus.
KSEEB Solutions for Class 9 Sanskrit नंदिनी Chapter 20 छन्दः 9

KSEEB Solutions for Class 9 Sanskrit नंदिनी Chapter 18 सौभद्रो ग्रहणं गतः

Students can Download Sanskrit Lesson 18 सौभद्रो ग्रहणं गतः Questions and Answers, Summary, Notes Pdf, Activity, KSEEB Solutions for Class 9 Sanskrit helps you to revise the complete Karnataka State Board Syllabus and score more marks in your examinations.

Karnataka State Syllabus Class 9 Sanskrit नंदिनी Chapter 18 सौभद्रो ग्रहणं गतः

सौभद्रो ग्रहणं गतः Questions and Answers, Summary, Notes

अभ्यासः

I. एकवाक्येन उत्तरं लिखत :

प्रश्न 1.
उत्तरकुमारस्य रथं कः वाहितवान् ?
उत्तर:
उत्तरकुमारस्य रथं बृहन्नलारूपधारी अर्जुनः वाहितवान् ।

प्रश्न 2.
अभिमन्युः कथं गृहीतः?
उत्तर:
अभिमन्युः बाहुभ्यां गृहीतः ।

प्रश्न 3.
भीमः विराटराजेन कुत्र विनियुक्तः?
उत्तर:
भीमः विराटराजेन महानसे विनियुक्तः ।

KSEEB Solutions for Class 9 Sanskrit नंदिनी Chapter 18 सौभद्रो ग्रहणं गतः

प्रश्न 4.
कैः धनुः गृह्यते ?
उत्तर:
दुर्बलैः धनुः गृह्यते ।

प्रश्न 5.
अभिमन्योः मातुलः कः?
उत्तर:
अभिमन्योः मातुल: जनार्दनः ।

II. रिक्तस्थानं पूरयत ।

  1. अपयाता ____________ । (धार्तराष्ट्रः)
  2. _________ ग्रहणं गतः । (सौभद्रो)
  3. सुखमास्ते ते ________ । (जननी)
  4. _________ परिभूयते । (ग्रहणं)
  5. अपि कुशाली __________ पुत्रः केशवः । (देवकी)
  6. हतेषु ________ पश्य, नाम तावद्धविष्यति । (हि शस्त्रन्)

II. सम्यक् योजयत ।

अ – आ
1. अन्वयः                  – 1. पार्थः
2. अभिमन्योः मातुलः   – 2. कौरवः
3. धनञ्जयः                 – 3. उत्तरा
4. सौभद्रः                  – 4. अभिमन्युः
5. धार्तराष्ट्र:                – 5. वंशः
-6. श्रीकृष्णः
उत्तरम्
1 – 5, 2 – 6, 3 – 1, 4 – 4, 5 – 2

KSEEB Solutions for Class 9 Sanskrit नंदिनी Chapter 18 सौभद्रो ग्रहणं गतः

IV. वाक्ये योजयत ।

  1. दृष्ट्वा = अहं देवं दृष्ट्वा नमामि ।
  2. स्मरन् = भक्ताः देवं स्मरन् जीवन्ति ।
  3. प्रविश्य = छात्रः शालां प्रविश्य सम्यक् पठति ।
  4. दिष्ट्या = दिष्ट्या राजा वर्धते ।

V. पर्यायपदं लिखत ।

  1. राजा – नृपः
  2. भुजः – बाहुः
  3. वृकोदरः – भीमः
  4. शरः – बाणः

VI. विरुद्धार्थकपदं लिखत ।

  1. दुर्बल × सबलः
  2. श्लाध्यः × निन्द्यः
  3. प्रियः × अप्रियः
  4. निष्क्रम्य × प्रक्रम्य

VII. सन्धिंकृत्वा नाम लिखत ।

  1. यत् + आज्ञापयति – जश्त्वसन्धिः ।
  2. बाल्यात् + न – अनुनासिकसन्धिः ।
  3. खलु + अयम् – यण्सन्धिः ।
  4. न + अयम् – सवर्णदीर्घसन्धिः ।

KSEEB Solutions for Class 9 Sanskrit नंदिनी Chapter 18 सौभद्रो ग्रहणं गतः

VIII. विग्रहवाक्यं विलिख्य समासनाम लिखत ।

  1. क्षत्रियकुमारः = क्षत्रिय इति कुमारः – कर्मधारयसमासः ।
  2. महाराजः = महान् च असौ राजा च – कर्मधारयसमासः ।
  3. विराटेश्वरः = विराटानाम् ईश्वरः – षष्ठीतत्पुरुष समासः ।

IX. वाक्यदोषं परिहरत ।

1. जयतु महाराजा ।
जयतु महाराजः ।

2. अये अयम् अपरः का: ?
अये अयम् अपरः कः?

3. कथं त्वं मां न अभिवादयति ?
कथं त्वं मां न अभिवादयसि ?

4. भवते धनञ्जयस्य नमः ।
भवते धनञ्जयाय नमः ।

KSEEB Solutions for Class 9 Sanskrit नंदिनी Chapter 18 सौभद्रो ग्रहणं गतः

5. बाहमणस्य सह आस्ते ।
ब्राहमणेन सह आस्ते ।

X. यथानिर्देशं लिखत ।

प्रश्न 1.
किं भवान् मध्यमः तात:? तस्यैतत् सदृशं वयः ।
कः पाठः ? कः अवदत् ? सः मध्यमः तातः कः?
उत्तर:
सौभद्रों ग्रहणं गतः इति पाठः । अभिमन्युः अवदत् । सः मध्यामः तातः भीमसेनः ।

प्रश्न 2.
रथमालाद्य निःशङ्कं बाहुभ्याम् अवतरितः ।
कः पाठः ? कः अवतारित:? केन अवतारितः ?
उत्तर:
सौभद्रों ग्रहणं गतः इति पाठः । अभिमन्युः अवतारितः । भीमेन अवतारितः ।

प्रश्न 3.
सहजौ मे प्रहरणम् ।
कः पाठः ? कम् अवदत् ? कस्य भुनौ सहजौ प्रहरणम् ?
उत्तर:
सौभद्रों ग्रहणं गतः इति पाठः । अभिमन्युम् अवदत् । भीमस्य भुजौ सहजौ प्रहरणम् ।

KSEEB Solutions for Class 9 Sanskrit नंदिनी Chapter 18 सौभद्रो ग्रहणं गतः

प्रश्न 4.
कथं कथम्? जननी नाम?
कः पाठः ? कः पृच्छति:? कम् पृच्छति ?
उत्तर:
सौभद्रों ग्रहणं गतः इति पाठः । अभिमन्युः पृच्छति । अर्जुनं (बृहत्रला)पृच्छति ।

XI. लघूतरं लिखत ।

प्रश्न 1.
प्रवृत्तिपुरुषाः शत्रूणां वृत्तान्तं कथं कथयन्ति?
उत्तर:
प्रवृत्तिपुरुषाः शत्रूणां वृत्तान्तम् एवं कथयन्ति – इदं तस्यैव धनो: ध्वनी: इति ज्ञात्वा द्रोणः निर्गतः । ध्वजे घहितं बाणं दृष्ट्वा एतेन एव कृतम् इति भीष्मः न युध्यति । यदा कर्णः एव घातितः तदा अन्ये राजानः चकिताः ।

प्रश्न 2.
सौभद्रः कथं ग्रहणं गतः?
उत्तर:
सौभद्रः युद्धस्य अन्ते भीमेन ग्रहणं गतः । रणे भीमः निःशङ्क रथमासाध्य बाहुभ्याम् अवतारितः ।

XII. दीर्घम् उत्तरं लिखत ।

प्रश्न 1.
बृहत्रला – अभिमन्योः सम्भाषणं सगृह्य लिखत ।
उत्तर:
Abhimanyu was arrested by Bheema and brought to the court of Virata. Then Bruhannala addressed him by calling his name. Abhimanyu said Arjuna in anger that, low mentality people only addressing the Kshatriyas by name. Then Bruhannala asks him that – How is your mother? How is Keshava, son of Devaki? Finally he asked Abhimanyu that this defeat is not for you being the son of Partha. Abhimany says that Bheema came weaponless to the warfield. So it was happened. He says that to see the arrows on the dead bodies in the battlefield.

KSEEB Solutions for Class 9 Sanskrit नंदिनी Chapter 18 सौभद्रो ग्रहणं गतः 1

इतरप्रश्नाः

प्रश्न 1.
श्लोकतात्पर्यं लिखत ।
उत्तर:
श्लोक – 1 : इदं तस्यैव धनो ध्वनी: इति ज्ञात्वा द्रोणः निर्गत: । ध्वजे घट्टितं बाणं दृष्ट्वा एतेन एव कृतम् इति भीष्मः न युध्यति । यदा कर्णः एव बाणैः घातितः तदा अन्ये राजानः चकिताः । एवं सर्वे भीताः चेदपि अभिमन्युः बाल्यावस्थायाः काराणात् भयं न परिगणयति ।

KSEEB Solutions for Class 9 Sanskrit नंदिनी Chapter 18 सौभद्रो ग्रहणं गतः

श्लोक – 2 : बलवन्तम्, अस्त्रविद्याप्रवीणं तं अभिमन्युं कः गृहीतवान् इति जानामि । पितॄणां भाग्यदोषात् तस्य युद्धम् अनिवार्यम् अभवत् ।

श्लोक – 3 : क्षत्रियवंशजान् कुत्सितशब्दैः आङ्कवन्ति । अयं एतेषां सम्प्रदायः । यतः सर्वदा बन्धनम् अवमानकरं भवति ।

श्लोक – 4 : यथा पिता मातुः योगक्षेमं विचारयति तथा मम मातुः कुशलवार्ता विचारयितुं किं भवान् मम ज्येष्टपिता धर्मराजः अथवा भीमः उत मम पिता अर्जुनः ?

श्लोक – 5 : पितुः पार्थस्य पुत्रः सन् भगवतः वासुदेवस्य भागिनेयः सन् तरुणस्य अस्त्रविद्यानिपुणस्य च तव समारे पराभव: युज्यते वा?

श्लोक – 6 : आत्मप्रशंसा अस्माकं कुले न युक्ता भवति । रगे ये योथाः मृताः तेषां शरीरान्तर्गतान् बाणान् पश्य । तत्र अभिमन्योः नामधेयं एव लिखितम् अस्ति न तु अन्येषाम् ।

श्लोक – 7 : सः शस्त्ररहितः भूत्वा मम समीपं आगतवान् । अतः बन्धितः अस्मि । अर्जुनस्य पुत्रः सन् शस्त्रविहीनं कथं वा अहं हनिष्यामि ?

श्लोक – 8 : स्वाभाविको दष्टपुष्टौ मम भुजौ एव आयुधम् । तौ अश्रित्य अहं युद्धं करोमि । बलहीनाः अस्त्राणि गृहीत्वा युद्धं कुर्वन्ति ।

KSEEB Solutions for Class 9 Sanskrit नंदिनी Chapter 18 सौभद्रो ग्रहणं गतः

श्लोक – 9 : यस्य पराक्रमः असदृशः यस्य बाहुः एव आक्षौहिणीसमानः तस्य एतात् वचनं युक्तं भवति । तथा वक्तुं भवान् एतादृशपराक्रमसम्पन्नः मम मध्यमः तातः भीमसेनः वा?

श्लोक – 10 : बन्धनोचितसंस्कारः पदयोः क्रियताम् । हस्ताभ्यां आनीतं मां भीमसेनः हस्ताभ्यां एव नयतु ।

1. Drona realised and returned, by knowing the sound of the bow is belongs to him. Bheeshma was not participate in the war because an arrow struck to his flag. All the kings were stunned by the scene that Karna was beaten by the arrows. But Abhimanyu did not feared because of his childhood.

2. I know the person who catched Abhimanyu who is brave and expert in the archery. Because of unfortunate of his fathers he was forced to battle.

3. Calling the Kshatriyas by name is the tradition of these people. Because imprisonment is always gives sorrow.

4. How the father asks the welfare of the mother to enquire the welfare of my mother are you Dharmaraja or Bheema or even my father Arjuna?

5· Defeat in the warfield is not suits to you because (you are) being the son of Partha and the sister’s son of Vaasudeva and also (you are) brave and expert in archery.

KSEEB Solutions for Class 9 Sanskrit नंदिनी Chapter 18 सौभद्रो ग्रहणं गतः

6. Self-praise is not in practice among our dynasty. See the arrows on the dead body of the soldiers in the battlefield, it is none other than the name Abhimanyu.

7. He came near to me without any weapons. Because of that I was arrested. Being the son of Arjuna How can I kill a weaponless person?

8. These my shoulders are the natural weapons for me. So I will destroy enemy with this only. Vigourless men uses weapons in the war.

9. This saying is suitable for such a person who’s vigour is dissimilar to anybody and whose arms are equal to the large army of one Akshohini ( a large army consisting of 21870 chariots, as many elephants, 65610 horses and 109350 foot). To say like this are you Bheemasena who is my elder father.

10. Bheemasena who arrested me by his arms, now also he should take me in the same manner. Because merit of action for capturing me is taking me in the arms of Bheema.

KSEEB Solutions for Class 9 Sanskrit नंदिनी Chapter 18 सौभद्रो ग्रहणं गतः 2
KSEEB Solutions for Class 9 Sanskrit नंदिनी Chapter 18 सौभद्रो ग्रहणं गतः 3

पीठिका
भागोऽयं भासमहाकवि विरचित ‘पञ्चरात्रम्’ इति रूपकस्य द्वितीयाङ्कात् स्वीकृतमस्ति। पञ्चरात्रम् अङ्कत्रयात्मकं नाटकम् ।

KSEEB Solutions for Class 9 Sanskrit नंदिनी Chapter 18 सौभद्रो ग्रहणं गतः

  • कवि- काव्य विचारः ।
  • कवि : भासः
  • कालः : कालिदासात् पूर्वकालीनः । प्रायः क्रि.पू. षष्ठ शतकम् ।
  • देशः : दक्षिणभारतम् ।
  • कृतयः : पञ्चरात्रम्, कर्णभारतम् इत्यादि चतुर्दश नाटकानि ।
  • प्रशंसा : भासो हासः ।

This lesson is taken from the three-act play ‘9354’ composed by Bahasa. Bhasa is regarded as a muni, because his style is similar to that of Valmiki and Vyasa. He lived around 6th century B.C. It is believed that Bhasa belonged to South India as his dramas were found in Kerala. He wrote fourteen dramas including ‘पञ्चरात्रम्’ कर्णभारतम् etc., He is called as भासो हास: means ‘The simile of the Goddess of Poetry’.

सौभद्रो ग्रहणं गतः Summary in Kannada 2

सौभद्रो ग्रहणं गतः Summary in Kannada

सौभद्रो ग्रहणं गतः Summary in Kannada 1

सौभद्रो ग्रहणं गतः Summary in Sanskrit

KSEEB Solutions for Class 9 Sanskrit नंदिनी Chapter 18 सौभद्रो ग्रहणं गतः

सारांश:
इदं नाटकं महाभारतस्य उत्तरगोग्रहण विषयं प्रतिपादयति । दुर्योधनः यज्ञमेकं करोति । दुर्योधनस्य यज्ञानन्तरं भीष्मद्रोणादयः कौरवाश्च विराटस्य गोग्रहणार्थम् आगच्छन्ति । दुर्योधनस्य यज्ञनिमित्तं द्वारकात् आगतः अभिमन्युः अपि कौरवैः सह युद्धार्थम् आगच्छति ।

सौभद्रो ग्रहणं गतः Summary in Sanskrit 1

समारान्ते भीमेन बन्धितः अभिमन्युः विराटस्य आस्थानम् आगच्छति । तत्र विराटस्य आस्थाने धर्मराजादयः वेषपरिवर्तनं कृत्वा अज्ञातवासं कुर्वन्तः सन्ति । तत्र अभिमन्योः पितृभिः सह समागमः भवति ।

सौभद्रो ग्रहणं गतः Summary in English

This drama based on Vyasa’s Mahabharata. It describes the Gograhanam (capturing or seizing of cows) of Uttarakumara, son of Virata. The present lesson is taken from the second act of Pancharaatram. Duryodhana performed a yagna (sacrifice). After the sacrifice of Duryodhana Bheeshma-Drona-Karna and all other Kauravas went to capture the cows of Virata. Abhimanyu who came to participate in the yagna also sent to the Warfield along with the Kauravas.

सौभद्रो ग्रहणं गतः Summary in Sanskrit 2

At the end of the war, Abhimanyu was captured by Bheemasena and he brought to the court of Viraataraja. In the court of Virata all the five Pandavas were changed their forms and practising Ajnaatavasa (remaining incognito). Finally results in the union of Abhimanyu with his father.

KSEEB Solutions for Class 9 Sanskrit नंदिनी Chapter 17 वेदगणितज्ञः

Students can Download Sanskrit Lesson 17 वेदगणितज्ञः Questions and Answers, Summary, Notes Pdf, Activity, KSEEB Solutions for Class 9 Sanskrit helps you to revise the complete Karnataka State Board Syllabus and score more marks in your examinations.

Karnataka State Syllabus Class 9 Sanskrit नंदिनी Chapter 17 वेदगणितज्ञः

वेदगणितज्ञः Questions and Answers, Summary, Notes

अभ्यासः

I. एक वाक्येन उत्तरं लिखत ।

प्रश्न 1.
शून्यान्वेषणाप्राज्ञाः के ?
उत्तरम्
शून्यान्वेषणाप्राज्ञाः भारतीयाः एव ।

प्रश्न 2.
श्रीभारतीकृष्णतीर्थस्वामि महाभागः किमिति प्रसिद्धः अभवत् ?
उत्तरम्
श्री भारतीकृष्णातीर्थस्वामिमहाभागः ‘द्वितीय विवेकानन्दः’ इति प्रसिद्ध अभवत् ।

प्रश्न 3.
वेदगणितस्य कः ग्रन्थः आङ्ग्लभाषायां लभ्यते ?
उत्तरम्
‘वेदिक् मेथमेटिक्’ इति वेदगणितस्य ग्रन्थः आङ्ग्लभाषायां लभ्यते।

KSEEB Solutions for Class 9 Sanskrit नंदिनी Chapter 17 वेदगणितज्ञः

प्रश्न 4.
वेङ्कटरमणं मद्रास संस्कृतसङ्गः केन उपाधिना सत्कारम् अकरोत् ?
उत्तरम्
वेङ्कटरमणं मद्रास संस्कृतसङ्गः ‘सरस्वती’ इति उपाधिना सत्कारम् अकरोत् ।

प्रश्न 5.
प्राचीनकाले प्रसिद्धाः गणितज्ञा के?
उत्तरम्
आर्यभट-भास्कर-वराहमिहिरादयः प्राचीनकाले प्रसिद्धाः गणितज्ञाः ।

II. लिङ्ग-विभक्ति-वचनानि लिखत ।

  1. एतस्य → पु/नपुंसकलिङ्गः – षष्ठीविभक्तिः – एकवचनम्
  2. पित्रा → पुंलिङ्गः – तृतीयविभक्तिः – एकवचनम्
  3. गुरोः → पुंलिङ्गः – षष्ठीविभक्तिः – एकवचनम्
  4. मनसि → नपुंसकलिङ्गः – सप्तमीविभक्तिः – एकवचनम्

III. लकार-पुरुष-वचनानि लिखत ।

  1. अकथयत् → लङ्लकारः – प्रथमपुरुषः – एकवचनम्
  2. विराजते → लट्लकारः – प्रथमपुरुषः – एकवचनम्
  3. आसन् → लङ्लकारः – प्रथमपुरुषः – बहुवचनम्
  4. प्रभवामः → लट्लकारः – उत्तमपुरुषः – बहवचनम्

IV. वाक्ये योजयत

  1. समाप्य = छात्र पठनं समाप्य लिखति ।
  2. तपः = मुनिभिः तपः चर्यते ।
  3. सकाशात् = गुरोः सकाशात् विद्या अभ्यसीया ।
  4. यदा-तदा = यदा मेघः गर्जति तदा वृष्टिः भविष्यति ।

KSEEB Solutions for Class 9 Sanskrit नंदिनी Chapter 17 वेदगणितज्ञः

V. सन्धिं विभज्य नाम लिखत ।

  1. भारतादेव = भारतात् + एव – जशत्वसन्धिः
  2. वेदेष्वन्तर्गतः = वेदेषु + अन्तर्गतः – यण्सन्धिः
  3. श्रृङ्गगिरावेव = श्रृङ्गगिरौ + एव – वान्तादेशसन्धिः
  4. एवेति = एव + इति – गुणसन्धिः

VI. समानार्थकपदं लिखत :

  1. प्राज्ञः = ज्ञानी
  2. प्रथितः = प्रसिद्धः
  3. मूर्धा = शिरः
  4. वरेण्यः = श्रेष्ठः।

VII. विरुद्धार्थक पदं लिखत :

  1. प्राचीना × नवीना
  2. उन्नतिः × अवनतिः
  3. दोषयुक्तः × गुणयुक्तः
  4. उत्तीर्णः × अनुत्तीर्णः
  5. स्वीकृतवान् × तिरस्कृतवान्

KSEEB Solutions for Class 9 Sanskrit नंदिनी Chapter 17 वेदगणितज्ञः

VIII. प्रश्ननिर्माणं कुरुत (रेखाङ्कितपदमुद्दिश्य)

प्रश्न 1.
स्वामिवरेण्यः तिन्नवेलिग्रामे अजायत ।
उत्तरम्
स्वामिवरेण्यः कुत्र अजायत ?

प्रश्न 2.
सूत्राणां साक्षात्कारोऽभवत् ।
उत्तरम्
केषां साक्षात्कारोऽभवत् ?

प्रश्न 3.
मनसि एव गणनं कृत्वा उत्तरं वक्तुं प्रभवामः ।
उत्तरम्
कुत्र एव गणनं कृत्वा उत्तरं वक्तुं प्रभवामः ?

IX. वाक्यदोषं परिहरत ।

प्रश्न 1.
गणितपरम्परा प्राचीनः अस्ति ।
उत्तरम्
गणितपरम्परा प्राचीना अस्ति ।

KSEEB Solutions for Class 9 Sanskrit नंदिनी Chapter 17 वेदगणितज्ञः

प्रश्न 2.
सप्तविषयाः स्वीकृताः आसीत् ।
उत्तरम्
सप्तविषयाः स्वीकृताः आसन् ।

X. दीर्घम् उत्तरं लिखत :

प्रश्न 1.
श्री वेङ्कटरमणसरस्वती महोदयस्य विद्याभ्यासविषयं विवृणुत।
उत्तरम्
Great mathematician Swamiji was born on 14th March 1884 in Tinnaveli, a village of Tamilnadu. He was named as ‘Venkataramana’ by his father. He was very clever from his childhood. He studied the Sanskrit language by his Guru Shreevenkata rajashastry with great involvement. He was honoured by Madras Sanskritha Sangha with the title ‘Saraswathi’ for his immense knowledge and skills. Later, he joined the ‘American Science College’. Mumbai centre for his post-graduate studies. He studied maths-Sanskrit-history-philosophy-English-science and Vedic philosophy with great interest and he completed his degree education in first class.

KSEEB Solutions for Class 9 Sanskrit नंदिनी Chapter 17 वेदगणितज्ञः 1

KSEEB Solutions for Class 9 Sanskrit नंदिनी Chapter 17 वेदगणितज्ञः

प्रश्न 2.
श्री वेङ्कटरमणसरस्वती महोदयः सन्यासाश्रम स्वीकारानन्तरं किं किम् अकरोत्?
उत्तरम्
After completing his studies, he began his teaching career as Professor in ‘Rashtriya Mahavidyalaya’ at Rajamahendri city. Later in the year 1919, he took “Sanyasashrama. Then onwards he was popularly known as Sri Sri Sri Bharthi Krishnateertha Swamiji. He performed penance, by this he attained the knowledge of Vedic mathematics. He inspired by this to wrote Vedic mathematics on the basis of Atharvaveda and maths. By this one can solve the mathematical problems. In the year 1948, he went to America and delivered spiritual upanyasams in many universities of America on Vedic maths, culture and Sanskrit. By this, he was famous as ‘Second Vivekananda’. He attained eternal bliss in the year 1960 (2-2-1960)

KSEEB Solutions for Class 9 Sanskrit नंदिनी Chapter 17 वेदगणितज्ञः 2

XI. प्रश्ननिर्माणं कुरुत (रेखाङ्कितपदमुद्धिश्य) ।

प्रश्न 1.
स्वामिवरेण्यः तिन्नवेलि ग्रामे अजायत ।
उत्तरम्
स्वामिवरेण्यः कुत्र /कस्मिन् ग्रामे अजायत?

KSEEB Solutions for Class 9 Sanskrit नंदिनी Chapter 17 वेदगणितज्ञः

प्रश्न 2.
सूत्राणां साक्षात्करोऽभवत्?
उत्तरम्
केषां साक्षात्कारोऽभवत्?

XII. वाक्यदोषं परिहरत

प्रश्न 1.
गणितपरम्परा प्राचीनः अस्ति ।
उत्तरम्
गणितपरम्परा प्राचीना अस्ति ।

प्रश्न 2.
सप्तविषयाः स्वीकृताः आसीत् ?
उत्तरम्
सप्तविषयाः स्वीकृता आसन् ।

KSEEB Solutions for Class 9 Sanskrit नंदिनी Chapter 17 वेदगणितज्ञः

इतरप्रश्नाः

I. वेदगणितस्य षोडश सूत्राणां सङ्ग्रहं कुरुत ।

  1. एकाधिकेन पूर्वेण
  2. निखिलं नवतः चरमं दशतः ।
  3. ऊर्ध्वतिर्यग्भ्याम्
  4. परावर्त्य योजयेत् ।
  5. शून्यं साम्यसमुच्यते
  6. आनुरूप्ये शून्यमन्यत् ।
  7. सङ्कलन-व्यवकलनाभ्याम्
  8. पुरणापूरणाभ्याम् ।
  9. चलनकलनाभ्याम्
  10. यावदूनम् ।
  11. व्यष्टिसमष्टिः
  12. शेषाप्यङ्केन चरमेण ।
  13. सोपान्त्यद्वयमन्त्यम्
  14. एकन्यूनेन पूर्वेण
  15. गुणितसमुच्चयः
  16. गुणकसमुच्चयः

II. वेदगणितस्य उपसूत्राणि कानि? लिखत ।

उपसूत्राणि

  1. आनुरूपेण
  2. शिष्यते शेषं सः ।
  3. आद्यमाद्येनान्त्यमन्त्येन
  4. केवलैः सप्तकं गुण्यात् ।
  5. वेष्टनम्
  6. यावदूनं तावदूनम् ।
  7. यावदूनं तावदूनीकृत्य वर्ग च योजयेत् ।
  8. अन्त्ययोर्दशकेऽपि ।
  9. अन्त्ययोरेव
  10. समुच्चयमगुणितः
  11. लोपनस्थापनाभ्याम् ।
  12. विलोकनम् ।
  13. गुणितसमुच्चयः समुच्चयगुणितः ।
  14. ध्वजाङ्कः ।

KSEEB Solutions for Class 9 Sanskrit नंदिनी Chapter 17 वेदगणितज्ञः

पीठिका
भारतस्य वैज्ञानिक परम्परा अतिविशिष्टा अस्ति । गणितविषये भारतस्य योगदानं असदृशं वर्तते । शून्यान्वेषणप्राज्ञाः भारतीयाः एव । आर्यभटभास्कर-वराहमिहिरादयः गणितज्ञाः सुप्रसिद्धाः । आधुनिकेषु गणितेज्ञेषु श्री श्री ‘श्री भारतीकृष्णतीर्थस्वामि महात्मानः अपि अन्यतमः ।

The Indian scientific heritage is very distinctive. Our ancient personalities have achieved remarkable success in their research works. In the field of mathematics, Indians invented ‘zero’ number for the first time ever. Among such personalities Aryabhata, Bhaskaracharya, Varahamihira etc. became very popular and Sri Sri Sri Bharathikrishnateertha is also one such personality who is as famous as mathematician as them all.

KSEEB Solutions for Class 9 Sanskrit नंदिनी Chapter 17 वेदगणितज्ञः 3

वेदगणितज्ञः Summary in Kannada

वेदगणितज्ञः Summary in Kannada 1
वेदगणितज्ञः Summary in Kannada 2

वेदगणितज्ञः Summary in English

Great mathematician Swamiji was born on 14th March 1884 in Tinnaveli, a village of Tamilnadu. He was named as ‘Venkataramana’ by his father. He was very clever from his childhood. He studied the Sanskrit language by his Guru Shreevenkata rajashastry with great involvement. He was honoured by Madras Sanskritha Sangha with the title “Saraswathi’for his immense knowledge and skills. Later, he joined the ‘American Science College’. Mumbai centre for his postgraduate studies. He studied maths-Sanskrit-history-philosophy-English-science and Vedic philosophy with great interest and he completed his degree education in first class.

KSEEB Solutions for Class 9 Sanskrit नंदिनी Chapter 17 वेदगणितज्ञः

After completing his studies, he began his teaching career as Professor in “Rashtriya Mahavidyalaya’ at Rajamahendri city. Later in the year 1919, he took ‘Sanyasashrama. Then onwards he was popularly known as Sri Sri Sri Bharthi Krishnateertha Swamiji. He performed penance, by this he attained the knowledge of Vedic mathematics. He inspired by this to wrote Vedic mathematics on the basis of Atharvaveda and maths. By this one can solve the mathematical problems. In the year 1948, he went to America and delivered spiritual upanyasams in many universities of America on Vedic maths, culture and Sanskrit. By this, he was famous as ‘Second Vivekananda’. He attained eternal bliss in the year 1960 (2-2-1960)

वेदगणितज्ञः Summary in Sanskrit

सारांशः
गणितज्ञः स्वामिवरेण्यः क्रि. श. 1884 तमे वर्षे मार्च् मासस्य 14 दिनाङ्के तमिळुनाडुराज्यस्य तिन्नवेलि ग्रामे अजायत । अस्य वेङ्कटरमणः’ इति नामधेयः अभवत् । एषः बाल्यादेव मेधावी आसीत्। गुरोः श्री वेङ्कटराजशास्त्रिणः सकाशात् संस्कृतं सम्यग् अधीतवान्। एतस्य पाण्डित्यं दृष्ट्वा मद्रास् संस्कृतसङ्गः ‘सरस्वती’ इति उपाधिना सत्कारमकरोत् । अनन्तरं पदवीशिक्षणं समाप्य अमेरिका विज्ञान महाविद्यालयस्य मुम्बयिकेन्द्रे स्नातकोत्तर परीक्षा स्वीकृत्य गणितं-संस्कृतम्-इतिहास-दर्शनम्-आङ्ग्लभाषा विज्ञान-तत्वज्ञानम् इति आहत्य सप्तविषयेषु उन्नतश्रेण्याम् उत्तीर्णः अभवत् । अध्ययनानन्तरं राजमहेन्द्रिनगरे राष्ट्रियमहाविद्यालये प्राध्यापकः अभवत् ।

वेदगणितज्ञः Summary in Sanskrit

अनन्तरं क्रि.श. 1919 तमे वर्षे सन्यासाश्रमं स्वीकृतवान् । तदारभ्य श्री श्री श्री भारतीकृष्णतीर्थस्वामि महाभागः इति प्रथितः । एतस्य ध्यानावस्थायां वेदगणितस्य सूत्राणां साक्षात्कारः अभवत् । एषः अथर्ववेदेषु गणितविषये स्थितान् शब्दान् उपयुज्य षोडशमुख्यसूत्राणां संशोधनमकरोत् । क्रि.श. 1948 तमे वर्षे अमेरिकाविश्वविद्यालयेषु वेदगणितः-अध्यात्म-संस्कृत-संस्कृति विषये च उपन्यासं कृत्वा ‘द्वितीय विवेकानन्दः’ इति प्रसिद्धि प्राप्तः । एतादृशः महापुरुषः क्रि.श. 1960 तमे वर्षे फेब्रवरिमासस्य द्वितीयदिनाङ्के परधाम प्राप्नोत्।